jrwfpGmbk&m;&Sif apwd,wdkif;Ü a'opm&D vSnfhvnfawmfrlpOf b'´0wdum ½GmodkY MuGawmfrl\/ bk&m;&Sif MuGawmfrlonfudk EGm; ausmif;om;ç qdwfausmif;om;ç v,form;wdkY jrifMuvQif ]]bk&m;&Siftm; b'´0wdum½Gm o&ufyifqdyf&Sd &aohocFrf;ausmif;Ü tvGeftqdyfjyif;xefonfh e*g;BuD;wpfaumif&Sdojzifh rMuGyg&efoHk;BudrfoHk;cg wm;aomfvnf; jrwfpGmbk&m;&Sifonf b'´0wdum½GmodkY MuGawmfrl\/
xdktcg toQifom*wrax&fonf o&ufyifqdyf&Sd &aoh\ausmif;ocFrf;Ü e*g;BuD;&Sd&m rD;wif;ukyfodkY0ifí wifyv ifacG xdkifaeonf/ e*g;BuD;onf toQifom*wudkjrifvQif a'go trsufjyif;pGm xGufí e*g;\ tcdk;taiGUrsm;vTwf\/ toQifom*wuvnf; e*g;xufomonfh tcdk;taiGUrsm; jyefvTwf\/ e*g;BuD;onf rD;vQH rD;awmufrsm;xkwfvTwf\/ toQifom*wuvnf; awaZm uodkPf; udk0ifpm;í e*g;BuD;xufomonfh rD;vQHrD;awmufwdkYudk xkwfvTwf\/ aemufqHk;wGif toQifom*wrax&fonf e*g;BuD;udk EdkifNyD;í b'´0wdum½GmodkYjyefMuGvm\/ ,if;owif;um; aumorÁDNrdKUwdkifatmif jyefYESHUavonf/
jrwfpGmbk&m;&Sifonf b'´0wdum ½GmrSaumorÁDodkY MuGawmfrl\/ aumorÁDrS OygoumwdkYonf toQifom*wtm; &cJaom ypönf;0w¬Kudk vªvdkygaMumif; avQmufxm;\/ xdktcg qAÁ*¾D&[ef;wdkYu aumorÁDOygoumwdkYtm; cdkajctqif;&Sdaom ao&nftMunfonf &[ef;rsm;tm; &vnf;&cJ\? &[ef;rsm;vnf; ESpfouf Muukef\}}[k ajymMuavaomf aumorÁDOygoumwdkYonf tdrfwdkif;tdrfwdkif; cdkajctqif;&Sdonfh Munfvifonfh ao&nfudk pDrHxm;MuNyD;vQif toQifom*wqGrf;cHMuGvmonfhtcg tdrfwdkif;aph uyfvªMuavonf/ toQifom*wvnf; ao&nfudkaomufí NrdKUrSxGufaomfNrdKUwHcg;Ü vJav\/
bk&m;&Sifonf &[ef;rsm;ESifhtwl MuGvmawmfrlaomtcgNrdKUtxGufwHcg;Ü vJaeaom tvQifom*wudkjrifí &[ef;wdkYtm; toQifom*wudk ac:cJh&ef rdefYawmfrl\/ &[ef;awmfrsm;onftoQifom*wtm; ac:cJhí ausmif;odkYa&muf aomtcg jrwfpGmbk&m;bufodkY OD;acgif;jyKí csxm;aomfvnf; toQifom*wonf jrwfpGmbk&m;bufodkY ajcvSnfhí tdyfavonf/ xdktcg bk&m;&Sifu &[ef;wdkYtm; ar;awmfrlonfrSm -
om*wonf ,cifu igbk&m;tay:Ü ½dkaousdK;EGHjcif;&SdcJh\/ ,ck ½dkaousdK;EGHrIr&SdawmhaMumif;? om*wonf o&ufyifqdyfu e*g;BuD;ESifhwefcdk; NydKifcJhzl;aomfvnf; ,cktcg xdke*g;BuD;ESifh NydKifEdkifawmhrnfr[kwfaMumif;? ao&nfudkaomufrdí toQifom*w owdvpf&aMumif;? xdkYaMumifh ao&nfudkaomufxdkuf raomufxdkuf ar;awmfrl&m &[ef;rsm;u raomufxdkufaMumif; avQmufxm;Muav\/ bk&m;&Sifu xdkao&nfaomufjcif;udk uJh&JUawmfrlí þodu©myk'fudk ynwfawmfrlonf/
51/ ok&mar&,ygae ygpdwåd,H/
ok&mar&,ygae? aot&ufudk aomufjcif;aMumifh/ ygpdwåd,H? ygpdwftmywfonf/ a[mwd? jzpf\/
ao&nfig;rsdK; -
1.qefrIefYudkvkyfaom (yd|ok&m) 2.rkefYudkvkyfaom (yl0ok&m) 3.xrif;udkvkyfaom (Mo'eok&m) 4 ao&nfjzpf&ef rsdK;aphudkxnfhcwfívkyfaom (udPÖyu©dwåok&m) 5.zefcg;oD; rkefnif;aph ponfa&mpyfívkyftyfaom (orÇm&oH,kwåok&m)
pdrf&nfig;rsdK; -
1.opfrnfpnfyGifh? xef;yGifh? tkef;yGifh paom yef;yGifhwdkYjzifh MumjrifhpGm pdrftyfaom yef;yGifhpdrf&nf (ykyægo0) 2.toD;pdrf&nf (zvmo0) 3 rk'&ufac: ojyufoD;pdrf&nf (r"Gmo0) 4.BuH&nf xef;&nfudk pdrfazgufaom (*kVmo0) 5.zefcg;oD;paom trsdK;rsdK;wdkY\ pdrf&nf (orÇm& oH,kwåm o0)
þodu©myk'ft& t&ufig;rsdK; pdrf&nfig;rsdK;ESifhtvm;wl pdwfudkajymif;vJapEdkifonfh rl;,pfxHkxdkif;aq;0g;rsm;udk oHk;pGJonfh &[ef;tm; ygpdwftmywfoifhonf/
jrwfpGmbk&m;&Sif om0w¬djynf aZw0efausmif;Ü oDwif;oHk;pOf qAÁ*¾D&[ef;wdkYonf owå&o0*¾D &[ef;i,fwpfyg;udk uvdxdk;upm;ukef\/ owå&o0*¾D &[ef;i,fonf uvdxdk;cH&í &,f&vGef;aomaMumifh wufoGm;&m xGufav0ifav &yfpJNyD; aoav\/ þtaMumif;udk jrwfpGmbk&m;&Sif Mum;odawmfrlí þodu©myk'fudk ynwfawmfrlonf/
52/ t*Fkvdyawm'au ygpdwåd,H/
t*Fkvdyawm'au? csdKif; (uvd) xdk;íupm;jcif;aMumifh/ ygpdwåd,H? ygpdwftmywfonf/ a[mwd? jzpf\/
þodu©myk'ft& uvdxdk;upm;jcif; tcsif;csif;udk,fjzifh wdkYxdupm;jcif; [lorQudk jyKvkyfvQif ygpdwftmywfoifhonf/
jrwfpGmbk&m;&Sif om0wådjynf aZw0efausmif;Ü oDwif;oHk;aepOf owå&o0*¾D&[ef;i,fwdkYonf tpd&0wDjrpfxJÜ a&upm;aeMu\/ aumovrif;MuD;onf rv duma'0DESifhtwl eef;awmfxufÜ aepOf &[ef;i,frsm; a&upm;aeMuonfudkjrifí ]]rv dum[dk&[EÅmuav;awG a&upm;aeMuw,f}}[k ajymvQif rv duma'0Du ]]rif;MuD;- bk&m;&Sifu odu©myk'fawmfudk rynwf&ao;vdkYjzpfygvdrfhr,f? odu©myk'f ynwfNyD; jzpfaomfvnf; 'D&[ef;i,fawG rodao;vdkY jzpfygvdrfhr,f}}[k ajymav\/
aumovrif;MuD;onf oludk,fwdkif ravQmufxm;bJ bk&m;&Sif odap&ef &[ef;i,frsm;tm; BuHoumay;NyD; BuHoumcJudk bk&m;&Siftm; vªay;yg&ef rSmMum;vdkufavonf/ &[ef;i,frsm;onf BuHoumcJudk jrwfpGmbk&m;tm;qufuyfí aumovrif;MuD; vªvdkufaMumif; avQmufxm;Mu\/ rdrdwdkY tpd&0wDjrpfxJÜ a&upm;aeMuonfudk aumovrif;MuD;awGUjrifí vªvdkufygaMumif; avQmufxm;avvQif jrwfpGm;bk&m;&Sifonf owå&o0*¾D&[ef;i,frsm;tm; uJh&JU½Iwfcsawmfrlí þodu©myk'fudk ynwfawmfrlonf/
53/ O'au [o"ar® ygpdwåd,H/
O'au? a&Ü/ [o"ar®? jrL;xl;upm;jcif;aMumifh/ ygpdwåd,H? ygpdwftmywfonf/ a[mwd? jzpf\/
þodu©myk'ft& ajcrsufpd jrKyfavmufaom jrpfacsmif;a&uefwdkYÜ &Sdaom a&Ü ikyfjcif;? ay:jcif;? ul;cyfjcif;wdkYudk aysmfjrL;vdkí jyKvQif ygpdwftmywfoifh\/ avSjzifh upm;vQif vnf;aumif;? tdk;cGufwdkYÜ xnfhxm;aom a&udkjzpfapç upDa&udkjzpfap wpfpufavmufrQ ajr§mufí upm;vQifvnf;aumif; 'kuú#ftmywfoifh\/ rusef;rmí jzpfapç wpfzufurf;odkY oGm;vdkíjzpfap ul;&mÜ tmywfroifhacs/
jrwfpGmbk&m;&Sif aumorÁDjynf aCmodwm½Hkausmif;Ü oDwif;oHk;awmfrlpOf zGm;zufawmftoQifqEéonf rjyKusifhoifhaom tusifhudk jyKusifh\/ xdktcg &[ef;wdkYu toQifqEétm; ]]igh&Sif þokdYrjyKESifh? rusifhESifh? rvkyfaumif;? rusifhaumif;}}[k ajymqdkMuukef\/ toQifqEéonf xdkodkYajymqdkMuaom &[ef;wdkYudk rav;rpm; *½krxm;bJ a&SUqufNyD; vkyf\? usifhNrJ usifh\/ xdktaMumif;udk bk&m;&SifMum;odawmfrlaomaMumifh toQifqEétm; uJh&JUawmfrlNyD; þodu©myk'fudk ynwfawmfrlonf/
54/ tem'&da, ygpdwåd,H/
tem'&da,? yk*¾v"r®udk r½dkaojcif;aMumifh/ ygpdwåd,H? ygpdwftmywfonf/ a[mwd? jzpf\/
þ odu©myk'fÜ r½dkaojcif;[lonf yk*¾dKvfudk r½dkaojcif;? ygVdawmf? t|uxm[laom "r®udk r½dkaojcif;[k ESpfrsdK;&Sd\/ 0denf;ynwfawmfESifhravQmfnDaom tusifhudk jyKvkyfBuHaeaom&[ef;udk tjcm;&[ef;u roifhavsmfaMumif; ajymqdkonfhtcg ]]udk,fawmfajymwdkif; em;axmif&rSmvm;}} [laom oabmrsdK;jzifh jyKusifhNrJtwdkif; jyKusifhvQif yk*¾dKvfudk r½dkaojcif;jzpf\/
0denf;odu©myk'fawmfudk vdkufem&ef ajymqdkvmvQif xdk0denf; odu©myk'fudk aysmufapvdk? uG,fapvdkaom oabmjzifh qufvuf jyKusifhNrJjyKusifhvQif "r®udkr½dkaojcif;jzpf/ yk*¾dKvfudkr½dkaoíjzpfap? "r®udkr½dkaoíjzpfap jyKusifhNrJjyKusifhvQif ygpdwftmywfoifh\/
okwftbd"r®mw&m;wdkYjzifh tjcm;&[ef;rsm;u ajymqdkonfudk tav;rxm;bJ jyKusifhNrJjyKusifhvQif 'kuú#ftmywfoifh\/ 0denf;w&m;jzifhjzpfap okwftbd"r®mjzifhjzpfap vl omraPwdkYu ajymqdkonfudk tav;rxm;bJ jyKusifhNrJ jyKusifhvQif 'kuú#ftmywfoifh\/
jrwfpGmbk&m;&Sif om0w¬djynf aZw0efausmif;Ü oDwif;oHk;aeawmfrlpOf qAÁ*¾D&[ef;wdkYonf owå&o0*¾D&[ef;i,f rsm;udk ajcmufvSefYMuukef\/ &[ef;i,fwdkYonf aMumufvefYaomaMumifh idkMuukef\/ xdktaMumif;udk jrwfpGmbk&m; Mum;odawmfrlí þodu©myk'fudk ynwfawmfrlonf/
55/ a,m ye bdu©K bdu©KH bðomay,s? ygpdwåd,H/
a,myebdu©K? tMuif&[ef;onf/ bdu©KH? &[ef;udk/ bðomay,s? aMumufaptHh/ 0g? ajcmuftHh/ wóbdu©Kaem? xdk&[ef;tm;/ ygpdwåd,H? ygpdwftmywfonf/ a[mwd? jzpf\/
þodu©myk'ft& &[ef;tcsif;csif; aMumufzG,faumif;aom ½kyfqif;oP²mef toHudk jyí jyKvkyfí aMumufatmif ajcmufvQif tajcmufcH&onfh&[ef; aMumufonfjzpfapç raMumufonfjzpfap ajcmufaom&[ef;tm; ygpdwftmywfoifhonf/
jrwfpGmbk&m;&Sif b*¾wdkif;Ü oDwif;oHk;aeawmfrlpOf &[ef;wdkYonf aqmif;&moDÜ tacgif;&Sdaom opfwHk;BuD;udk rD;½IdUí rD;vIHMuukef\/ xdkopfacgif;Ü&Sdaom a`rGa[mufonf ylavmifí xGufvmNyD;vQif &[ef;wdkYtm; vdkufav\/ &[ef;wdkYonf [dkt&yfonft&yf ajy;Muukef\/ þtaMumif;udk jrwfpGmbk&m;½Sif Mum;odawmfrlí rD;rvIH&ef ynwfawmfrlonf/
tcgwpfyg;Ü &[ef;wdkYonf zsm;emMuonfhtwGuf acR;atmif;jcif;? rD;arT;jcif; ponfjyKvkyfzdkY&ef oHo,&SdMuí bk&m;&Siftm;avQmufxm;Mu&m ]]rusef;rmonfhtcg rD;vIHEdkifonf}}[k tEkynwfjzifh cGifhjyKawmfrlonf/
56/ a,m ye bdu©K t*dvmaem 0dodAÁemayau©m aZmwð orm'a[,s 0g orm'[may,s 0g tnMw wxm½lyyÜpö,m? ygpdwåd,H/
a,m ye bdu©K? tMuif&[efonf/ wxm½lyyÜpö,m? xdkodkYqDrD;xGef;jcif;paomtaMumif;udk/ tnMw? MuOfxm;í/ t*dvmaem? remrzsm;bJ/ 0dodAÁemayau©m? vIHvdkonfjzpfí/ aZmwð? rD;udk/ orm'a[,s 0g? udk,fwdkifrlvnf;n§dtHh/ orm'[may,s 0g? olwpfyg;udkrlvnf;n§daptHh/ wóbdu©Kaem? xdk&[ef;tm;/ ygpdwåd,H? ygpdwftmywfonf/ a[mwd? jzpf\/
þodu©myk'fÜ rD;xGef;jcif;? oydwfzkwfjcif;ponfudk cRif;csufjyKxm;\/ xdkodkY cGifhjyKxm;aom taMumif;vnf; r&Sd/ *dvmevnf;r[kwfbJ oufouf rD;vIHvdkí rD;arT;vQif vnf;aumif;? vl omraPwdkY arT;NyD;om;udk awmufatmifrIwfvQif vnf;aumif;? xif;xnfhay;vQif vnf;aumif;? rD;vIHzdkY&ef vl omraPudk rD;arT; rD;xnfhcdkif;vQif vnf;aumif; ygpdwftmywf oifhonf/
jrwfpGmbk&m;½Sif &mZN*dK[fjynf a0VK0efausmif;awmfÜ oDwif;oHk;awmfrlpOf &[ef;wdkYonf wayg'gjrpfÜ a&csdK;aeMu\/ AdrÁdom&rif;BuD;onfvnf; acgif;aq;r*Fvm jyKvkyfvdk aomaMumifh tNcHt&Hoifhwifh½HkrQac:í wayg'gjrpfodkYvm\/
&[ef;rsm; a&csdK;aeMuonfudkjrifvQif ]]a&csdK;NyD;atmifapmifhqdkif;OD;rnf}}[k oifh&mt&yfu apmifhqdkif;ae\/ &[ef;rsm;onf rdk;csKyfonftxd a&csdK;aeMu\/ AdrÁdom&mrif;BuD;onf rdk;csKyfrS a&csdK;&ojzifh tjyefwGif NrdKUwHcg;oGm;NyD;jzpf&m NrdKUjyif bufwGif wpfnOfhtdyf&\/ eHeufapmapm tdyf&mrSxí bk&m;&Sif&m a0VK0efausmif;awmfodkYoGm;í bk&m;&Siftm; taMumif;pHk avQmufxm;av\/ bk&m;&Sifonf AdrÁdom&rif;BuD;tm; xdkufoifhaom w&m;pum;udk a[mawmfrlNyD; &[ef;awmfrsm; MumjrifhpGm a&csdK;rItwGuf jypfwif½IwfcsawmfrlNyD; ]]a&wpfBudrfcsdK;NyD;aemuf q,fhig;&uf rjynfhao;rD aemufwpfBudrf rcsdK;&}}[k wm;jrpfawmfrlonf/
xdkodkYynwfNyD;aemuf yltdkufaomtcgÜvnf; a&rcsdK;aumif;[k rcsdK;bJaeMu&m acR;rsm;ayusHaom cE´mudk,fjzifh tdyfMu&aomaMumifh ouFef;rsm;vnf; ysufpD;? ausmif;tdyf&m ae&mvnf;ysufpD;rI jzpf&onfudk bk&m;&SifodawmfrlaomaMumifh ]]ylaom? tdkufaomumvÜ a&csdK;cGifhjyKonf}}[k jyefvnfcGifhjyKawmfrlonf/
a&S;enf;twl a&csdK;&rS usef;rmrnfh&[ef;? tvkyfvkyfí acR;xGufaomaMumifh acR;ayusHaom&[ef;? c&D;&SnfoGm;í acR;xGufaom &[ef;? trdk;rygaom vGifjyifÜ ouFef;csKyfqdk;aeMupOf avrdk;usí jrLrIefrsm;ayusHaom&[ef;wdkYudk taMumif;jyKí q,fhig;&uf rjynfh aomfvnf; a&csdK;cGifhjyKawmfrlonf/
57/ a,m ye bdu©K Moa&e'¨rmoH e[ma,,s tnMw or,m? ygpdwåd,H/ ww¬m,H ora,m? 'd,a¹m rmaom aoaom *drSmeEÅd 0ómeó yXarm rmaom £apöaw t¹aw,srmom OPSoraomç y&dVm[ora,mç *dvmeoraomç ur®ora,mç t'¨ge*reora,mç 0gw0k|dora,m? t,H ww¬ ora,m/
a,m ye bdu©K? tMuif&[ef;onf/ or,m? a&csdK;oifh&mtcgudk/ tnMw? MuOfxm;í/ Moa&e'¨rmoH? a&;csdK;aom aeYrSpí vcGJjynfhrDtwGif;Ü/ e[ma,,s? a&csdK;tHh/ wó bdu©Kaem? xdk&[ef;tm;/ ygpdwåd,H? ygpdwftmywfonf/ a[mwd? jzpf\/ ww¬? xdkvcGJrjynfhrD a&csdK;&mÜ/ t,H? þqdkvwåHYonfum;/ ora,m? tcgwnf;/ *drSmeH? aEGvwdkY\/ aoaom? MuGif;aom/ 'd,a¹m rmaom? tcGJESifhwuG ESpfv/ 0g? wpfvcGJ/ £wdt,H? þaEGOwktqHk; wpfvcGJonf/ OPSoraom? ylaomtcgrnf\/ 0ómeó? rdk;Owk\/ yXarm rmaom? a&SUOD;pGmaomwpfv/ £wdt,H? þrdk;OD;tp wpfvonf/ y&dVm[ora,m? tdkufaomtcgrnf\/ {aw? þOPSor,ç y&dVm[or,wdkYonf/ t¹aw,srmom? tcGJESifhwuG oHk;vwdkYwnf;/ 0g? ESpfvcGJwdkYwnf;/ OPSora,m? ylaomtcg/ y&dVm[ora,m? tdkufaomtcg/ *dvmeoraom? emrusef;aomtcg/ ur®ora,m? wHjrufvSnf;jcif; paom trI vkyfaomtcg/ t'¨ge*reora,m? ,lZem0ufc&D;udk oGm;vwåHYç oGm;qJç oGm;NyD;aomtcg/ 0gw0k|dora,m? jrLESifhwuGavjyif; xírdk;usaomtcg/ t,H? þqdktyfNyD;um;/ ww¬? xdkaEGtqHk; rdk;tp ESpfvcGJtwGif; a&csdK;&mÜ/ oraom? tcgwnf;/
waygif;vjynfhausmfwpf&ufrS 0gqdkvjynfhaeYtxd aEGav;v&SdonfwGif e,kefvqef; wpf&ufaeYrS 0gqdkvjynfhaeYtxd wpfvcGJonf ylaomumv (OPSor,) jzpf\/ 0gqdkvjynfhausmf wpf&ufaeYrS 0gacgifvjynfhaeYtxd rdk;Owk\ yXrqHk;wpfvonf tdkufaomumv (OPSor,) jzpf\/ 0gqdkvjynfhausmf wpf&ufaeYrS 0gacgifvjynfhaeYtxd rdk;Owk\ yXrqHk;wpfvonf tdkufaomumv (y&dVm[or,) jzpf\/
tcsdKU odu©myk'frsm;udk a'ocGJjcm;uefYowfí ynwfawmfrljcif;aMumifh þodu©myk'fudk ynwfawmfrlaom acwftcsdefu &moDOwk rQwaom tdE´d,a'o (rZÑdre,f) rQudkom &nf½G,fí ynwfawmfrlcJhjcif;jzpf\/ rZÑdra'o\ tpGeftzsm;usukefaom tm;vHk;aom ypöEÅ&pft&yfwdkYÜ a&csdK;jcif;aMumifh tmywfroifh[k qdkaomaMumifh jrefrmjynf ,dk;',m;jynf paom tdE´d, (rZÑdra'o) \ tpGeftzsm;t&yfÜaeaom &[ef;wdkYrSm a&csdK;jcif;aMumifh tmywfroifh/
jrwfpGmbk&m;½Sif o0w¬djynf aZw0efausmif;Ü oDwif;oHk;aeawmfrlpOf &[ef;trsm;ESifh y&dAdkZftrsm;onf omauwNrdKUrS o0w¬djynfodkY c&D;oGm;MupOf "m;jytwdkufcHMu&ukef\/ o0w¬drS rif;rIxrf;wdkYonf "m;jywdkYudkzrf;í ]]t&Sifbk&m;wdkY udk,fhouFef;udk vmía½G;,lMuygukef}}[k taMumif;Mum;vdkufav\/ &[ef;wdkYonf rdrdouFef;udk rdrd rrSwfrdMuukef/ xdktcg rif;rIxrf;wdkYu ]]&[ef;wdkYonf rdrdouFef;udkyif rrSwfrdMuukef}}[k uJh&JUMuukef\/ þtaMumif;udk bk&m;&Sif Mum;odawmfrlí þodu©myk'fawmfudk ynwfawmfrlonf/
58/ e0H ye bdu©KempD0&vmabe wdPÖH 'kAÁPÖu&PmeH tnw&H 'kAÁPÖu&PH tm'gwAÁH eDvH 0g u'´rH 0g umVomrH 0g/ tem'g ap bdu©K wdPÖH 'kAÁPÖu&PmeH tnw&H 'kAÁPÖu&PH e0H pD0&H y&dbkaÍö,s? ygpdwåd,H/
e0HpD0&vmabe? ouFef;topfudk&aom/ bdu©Kemye? &[ef;onfum;/ wdPÖH? oHk;yg;ukefaom/ 'kAÁPÖu&PmeH? tqif;ysufjcif;udk jyKjcif;wdkYwGif/ tnw&H? wpfrsdK;rsdK;aom/ 'kAÁPÖu&PH? tqif;ysufjcif;udkjyKjcif;udk/ tm'gwAÁH? ,ltyf\/ eDvH 0g? pdrf;ñdkaomtqif;udkvnf;aumif;/ u'´rH 0g? ½THYñGefa&mifudk vnf;aumif;/ umVomrH 0g? rnf;aom tqif;udkvnf;aumif;/ tm'gwAÁH? ,ltyf\/ bdu©K? &[ef;onf/ wdPÖH? oHk;rsdK;ukefaom/ 'kAÁPÖu&PH? tqif; ysufjcif;ukd jyKjcif;wdkYwGif/ tnw&H? wpfrsdK;rsdK;aom/ 'kAÁPÖu&PH? tqif;ysufatmifjyKjcif;udk/ tem'g? r,lrlí/ e0HpD0&H? ouFef;topfudk/ apy&dbkaÍö,s? tu,fí oHk;aqmiftHh/ wó bdu©Kaem? xdk&[ef;tm;/ ygpdwåd,H? ygpdwftmywfonf/ a[mwd? jzpf\/
&[ef;onf topf&&Sdaom 'kuk#f? {uoD? oif;ydkif? rdk;a&cHouFef;? trmvTrf; ouFef;[laom ig;rsdK;udk tqif;ysufatmifjyKNyD;rS t"d|mefwifí 0wf½HkoHk;aqmif&rnf/ þodu©myk'ft& tqif;ysufatmifjyKjcif;udk ]]uyÜAdE´Kxdk;onf}}[k ac:qdk&onf/
pdrf;ñdka&mifjzpfap? ½THUñTefa&mifjzpfap? rnf;eufa&mifjzpfap ouFef;axmifhpGef;wpfck odkYr[kwf axmifhpGef;ESpfck? oHk;ck av;ckwdkYÜ tajymuftvHk; a&;xdk;jcif;onf tqif;ysufatmifjyKjcif;jzpf\/ uyÜAdE´K\ t½G,fyrmPrS Oa'gif;iSuf\ rsufuGif;? Murf;ydk;\ ausmufukef;cefY tajymuftvHk;av;udk ouFef;axmifhpGef; wpfckwGifwpfvHk;om xifxif&Sm;&Sm; a&;xdk;&\/ 0ç vHk;uJhodkY uGif;0dkif;oP²mefrsdK; r[kwfbJ trnf;tydwf a&;xdk;&\/ uyÜAdE´Ka&;xdk;pOf wpfpHkwpf&m ½Gwfqdk&ef rvdkay/
txufazmfjycJhNyD;aom ouFef;ig;xnfrSm 0wf½Hkí&onfhouFef; trsdK;tpm;rsm;jzpfojzifh ,if; ouFef;ig;xnfudkom uyÜAdE´Kxdk;í 0wf½Hk&efvdkonf/ tjcm;ouFef; pm&if;0ifjzpfaom tdyf&mcif;? rsufESmokwfyk0g? edoD'dkiftcif;? a&ppfyk0g? vufokwfyk0gponfh twdktxGm (y&du©m&apmV) wdkYÜ uyÜAdE´Kxdk;&efrvdk/
jrwfpGmbk&m;½Sif om0w¬djynf aZw0efausmif;Ü oDwif;oHk;aeawmfrlpOf toQifOyeE´onf aemifawmf\twlae wynfh &[ef;tm; udk,fwdkifouFef;udk 0duyÜemjyKNyD;aemuf xdk&[ef;u ypöK'¨dK&frjyef&ao;bJ ouFef;udk 0wf½HkoHk;aqmifavonf/ þtaMumif;udk Mum;aom &[ef;wdkYonf toQifOyeE´tm; uJh&JUMuojzifh jrwfpGmbk&m;½Sifu þodu©myk'fudk ynwfawmfrlonf/
59/ a,m ye bdu©K bdu©Kó 0g bdu©Ked,m 0g odu©rmem, 0g omraP&ó 0g omraP&d,m 0g omrH pD0&H 0duayÜwGm tyÜpöK'¨g&PH y&dbkaÍö,s? ygpdwåd,H/
a,m ye bdu©K? tMuif&[ef;onf/ bdu©Kó 0g? &[ef; tm; vnf;aumif;/ bdu©Ked,m 0g? &[ef;r tm; vnf;aumif;/ odu©rmem, 0g? odu©rmef tm; vnf;aumif;/ omraP&ó 0g? omraP tm; vnf;aumif;/ omraP&d,m 0g? omraPr tm; vnf;aumif;/ omrH? udk,fwdkif/ pD0&H? ouFef;udk/ 0duayÜwGm? 0duyÜemjyKNyD;í/ tyÜpöK'¨g&PH? ypöK'¨dK&frjyKbJ/ 0g? 0duyÜemrjyefbJ/ y&dbkaÍö,s? oHk;aqmiftHh/ wóbdu©Kaem? xdk&[ef;tm;/ ygpdwåd,H? ygpdwftmywfonf/ a[mwd? jzpf\/
þodu©myk'ft& oDwif;oHk;az:ig;OD;wGif wpfOD;OD;tm; ouFef;udk udk,fwdkif0duyÜemjyKNyD;aemuf ypöK'¨dK&frjyKrD 0wf½HkoHk;pGJonfh &[ef;tm; ygpdwftmywfoifh\/
0duyÜemonf ouFef;&Sifudk,fwdkif rdrdEIwfjzifh 0duyÜemjyKjcif;or®Kc 0duyÜemESifh 0denf;"dk&fwpfyg;yg;xH tyfESHí xdk0denf;"dk&f\ EIwfu ½GwfqdkNyD; 0duyÜemjyKjcif; y&Hrkc0duyÜem[k ESpfrsdK;&Sd\/
or®Kc0duyÜemÜvnf; rdrday;vdkaom oDwif;oHk;azmfu teD;tyg;Ü &SdpOf 0duyÜemÜjyKyHk? rdrday;vdkaom oDwif;oHk;azmfu ta0;rSm &SdpOf 0duyÜemjyKyHktm;jzifh jyKyHkESpfrsdK;Ü &Sdoltm; ]]£rH pD0&H wk,SH 0duayÜrd}}[k vnf;aumif;? ouFef;trsm;jzpfvQif ]]£rmed pD0&med wk,SH 0duayÜrd}}[k vnf;aumif; 0duyÜemjyKonf/ ta0;&Sdoltm; 0duyÜemjyK&mÜ ]]{wH pD0&H wk,SH 0duayÜrd}}[k vnf;aumif;? ouFef;trsm;jzpfvQif ]]{wmed pD0&med wk,SH 0duayÜrd}}[k vnf;aumif; 0duyÜemjyKonf/
ypöK'¨dK&fjyKyHkrSm 0duyÜemjyKtyfaom ouFef;udk ]]r,SH oEÅuH y&dbkÍö 0g 0doaZÆ[d 0g ,xmypö,H ua&m[d}}[k ypöK'¨dK&fjyK (0duyÜemjyef) &rnf/ þodkY ypöK'¨dK&f rjyK&ao;aom ouFef;udk 0wf½Hkonfh&[ef;tm; ygpdwftmywfoifhonf/
jrwfpGmbk&m;½Sif om0w¬djynf aZw0efausmif;Ü oDwif;oHk;aeawmfrlpOf owå&o0*¾D&[ef;i,fwdkYonf oydwfouFef;paom y&du©&mwdkYudk aumif;rGefpGm rodrf;qnf;Muukef/ qAÁ*¾D&[ef;wdkYonf owå&o0*¾D&[ef;i,fwdkY\ oydwfouFef;wdkYudk 0Sufxm;Muukef\/ owå&o0*¾D&[ef;i,fwdkYu qAÁ*¾D&[ef;wdkYxH ]]t&Sifbk&m;wdkY wynfhawmfwdkY\ oydwfouFef;wdkYudk ay;Muyg}}[k awmif;Mu&m qAÁ*¾D&[ef;wdkYrSm &,fvsufomaeMuukef\/ owå&o0*¾D&[ef;i,fwdkYonf idkMuukefvsuf tjcm;aom &[ef;wdkYtm; ajymMum;Muukef\/ xdktaMumif;udk jrwfpGmbk&m; Mum;odawmfrlí qAÁ*¾D&[ef;wdkYtm; uJh&JU½Iwfcsawmfrlum þodu©myk'fudk ynwfawmfrlonf/
60/ a,m ye bdu©K bdu©Kó ywåH 0g pD0&H 0g edoD'eH 0g olpdC&H 0g um,AE¨eH 0g tyeda",s 0g tyed"may,s 0g tEÅraom [omayau©myd? ygpdwåd,H/
a,m ye bdu©K? tMuif&[ef;onf/ tEÅraom? atmufxpfqHk;tm;jzifh/ [omayau©myd? &,fjrL;vdkívnf;/ bdu©Kó? &[ef;\/ ywåH 0g? t"d|mefwifavmufaom oydwfudkvnf;aumif;/ pD0&H 0g? 0duyÜemavmufaom ouFef;udkvnf;aumif;/ edoD'eH 0g? edoD'dkifudkvnf;aumif;/ olpdC&H 0g? tyfusnfudkvnf;aumif;/ um,AE¨eH 0g? cg;yef;BudK;udkvnf;aumif;/ tyeda",s 0g/ udk,fwdkifrl vnf;0SuftHh/ tyed"may,s 0g? olwpfyg;udkrlvnf; 0SufaptHh/ wóbku©Kaem? xdk&[ef;tm;/ ygpdwåd,H? ygpdwftmywfonf/ a[mwd? jzpf\/
þodu©myk'ft&m t"d|mef0duyÜemavmufaom oydwf? ouFef;? edoD'dkif? tyfusnf? cg;yef;BudK;wdkYudk udk,fwdkifvnf; r0Sufaumif;? olwpfyg;tm;vnf; t0Sufrcdkif;aumif;? atmufxpfqHk;&,fjrL;vdkíyifjzpfap 0Sufxm;vQif ygpdwftmywfoifhonf/ oydwftdwfponfudk 0SufvQifvnf;aumif;ç vl omraP\ ypönf; [lorQudk 0SufvQifvnf;aumif; 'kuú#ftmywf oifh\/ ypfxm;onfudk odrf;qnf;xm;&mÜ vnf;aumif;? qHk;rvdkí acwå0Sufxm;vQifvnf;aumif; tmywfroifh/
bk&m;&Sifonf om0w¬djynf aZw0efausmif;Ü oDwif;oHk;awmfrlpOf toQifO'g,Donf usD;uef;wdkYudk owfíowfí OD;acgif;udk jzwfNyD;vQif wHpdkYÜvQdKíxm;\/ &[ef;wdkYu toQifO'g,Dtm; uJh&JUjypfwifNyD;vQif jrwfpGmbk&m;tm; avQmufxm;aomaMumifh þodu©myk'fudk ynwfawmfrlonf/
61/ a,m ye bdu©K oÍödpö ygPH ZD0dwm a0ga&may,s? ygpdwåd,H/
a,m ye bdu©K? tMuif&[ef;onf; oÍödpö? owå0g[laom trSwfESifhwuG owfvdkaom apwemjzifh vHkHYvjyKí/ ygPH? wd&dpämefjzpfaom owå0gudk/ ZD0dwm? Zd0dwda`E´rS/ a0ga&may,s? cstHh/ wóbdu©Kaem? xdk&[ef;t;/ ygpdwåd,H? ypdwftmywfonf/ a[mwd? jzpf\/
wwd,yg&mZdu odu©myk'fÜ vludkowfvQif yg&mZduus\/ þodu©myk'fÜ wd&dpämefudkowfvsif ygpdwftmywf oifhonf/ wd&dpämefudkowf&mÜ qifajymifBuD;udk owfonfjzpfap? ,ifaumifudk owfonfjzpfap ygpdwftmywf oifh\/ 0denf;ynwfawmft& wd&dpämefBuD;onfjzpfap i,fonfjzpfap oifhaomtmywfrSm twlwljzpf\/ tbd"r®ma'oemt& *kPfaus;Zl;BuD;jcif;? vHkYvjyK&rItm; BuD;jcif;wdkYudkvdkufí tjypftBuD;tao; jzpf\/
vHkYvjyKrIudk vdkufítjypfBuD;yHkrSm ,ifaumifudk vuf0g;jzifh ½dkuf½HkrQjzifh ao\/ qifajymifudkowf&efrSmtm; xkwfrIvHkYvBuD;pGmjyKrS aoEdkif\/ xdkYaMumifh tbd"r®moabmt& ,ifaumifowfjcif;xuf qifajymifudk owfjcif;u ydkrdkítjypfBuD;onf/
jrwfpGmbk&m;½Sif om0w¬djynf aZw0efausmif;Ü oDwif;oHk;aeawmfrlpOf qAÁ*¾D&[ef;wdkYonf ydk;&Sdaoma&udk ydk;&SdrSef;odvsufaomufMu? csdK;Mu\? oydwfponf aq;aMumMuukef\/ tvdkenf;aom &[ef;wdkYu bk&m;&Siftm; avQmufxm;&m bk&m;&Sif uJh&JU½IwfcsawmfrlNyD; þodu©myk'fudk ynwfawmfrlonf/
62/ a,m ye bdu©K ZmeH oyÜgPuH O'uH y&dbkaÍö,s? ygpdwåd,H/
a,m ye bdu©K? tMuif&[ef;onf/ ZmeH? aomufvQif aoowåHY[kodvsyf/ oyÜgPuH? ydk;&Sdaom/ O'uH? a&udk/ y&dbkaÍö,s? oHk;aqmiftHh/ wóbdu©Kaem? xdk&[ef;tm;/ ygpdwåd,H? ygpdwftmywfonf/ a[mwd? jzpf\/
ydk;&Sdaoma&udk ydk;&SdrSef;odvsuf aomufjcif; csdK;jcif; oydwfponfaq;aMumjcif;? rD;udkNidrf;apjcif;ponfudk jyKaom&[ef;tm; vHkYvjyKwdkif;? vHkYvjyKwdkif; ygpdwftmywfoifhonf/
ygPt& a&SYoÍödpö odu©myk'fÜ wd&pämef[lorQudk,lNyD;? þodu©myk'fÜ aomufjcif;? csdK;jcif;ponfudkjyKvQif aoaomufaom ydk;aumifi,frsm;udk ,l&onf/ ydk;rusapEdkif&ef a&udk aeYpOfvJvS,fay;&rnf/
jrwfpGmbk&m;½Sif om0w¬djynf aZw0efausif;Ü oDwif;oHk;aeawmfrlpOf qAÁ*¾D&[ef;wdkYonf 0denf;awmfESifhtnD ajiNidrf;NyD;aom t"du½kPf;udkxyfrHí uHjyKzdkY&ef vIHYaqmfay;Muukef\/ 0denf;udk av;pm;Muukefaom &[ef;rsm;u uJh&JU½IwfcsNyD; bk&m;&Siftm;avQmufxm;&m þod©myk'fudk ynwfawmfrlonf/
63/ a,m ye bdu©K ZmeH ,xm"r®H ed[wm"du&PH ykeur®m, Oauúma#,s? ygpdwåd,H/
a,m ye bdu©K? tMuif&[ef;onf/ ZmeH? odvsyf/ ,xm"r®H? t"du½kPf;udkNidrf;apjcif;iSm a[mawmfrltyfaom w&m;awmftm;avsmfpGm/ ed[wm"du&PH? Nidrf;avNyD;aom t"du½kPf;udk/ ykeur®m,? wpfzef uHjzpfapjcif;iSm/ Oauúma#,s? vIHYaqmfay;tHh/ ówbdu©Kaem? xdk&[ef;tm;/ ygpdwåd,H? ygpdwftmywfonf/ a[mwd? jzpf\/
0denf;w&m;awmfESifhtnD ajyNidrf;NyD; trIudk wpfzefuHjyKzdkY&efvIHYaqmfvQif ygpdwftmywfoifh\/ «t"du½kPf;Nidrf;at;enf;rsm;udk aemufqHk;wGif orxckepfyg;tjzpf azmfjyvwåHY/»
jrwfpGmbk&m;&Sif om0w¬djynf aZw0efausmif;Ü oDwif;oHk;awmfrlpOf toQifOyeE´tm; okwfvTwfjcif;aMumifh oHCm'dodof tmywfoifh\/ xdktmywfudk olYaemifawmf\ wynfhxH a'oemajymNyD; tjcm;&[ef;wdkYtm; rajymMum;&ef EIwfydwfxm;\/ xdk&[ef;uvnf; rnfonfh&[ef;udkrQ rajymMum;bJae\/
tcgwpfyg;Ü tjcm;&[ef;onf okwfvTwfjcif;aMumifh toQifOyeE´uJhodkY oHCm'dodof tmywfoifhí y&dwf0wfaqmufwnf\/ xdkusifh0wfudk aqmufwnfaom &[ef;onf awGU&mjrif&m &[ef;rsm;udk rdrdy&d0wfaqmufwnfae&aMumif;udk ajymjy&\/ xdk&[ef;onf EIwfydwfcH&aom &[ef;udkjrifí y&d0wfae&onfh taMumif;udkajymMum;\/ EIwfydwfcH&onfh &[ef;u þtmywfrsdK; oifhvQif þuJhodkYyif 0wfaqmufwnf ajymMum;&oavm? toQifOyeE´rSmrI þoHCm'dodof tmywfoifhNyD; rnfolYudkrQ rajymMum;&ef rdrdtm; EIwfydwfxm;aMumif; jyefvnfajymjyonf/ þtaMumif;&ef rdrdtm; EIwfydwfxm;aMumif; jyefvnfajymjyonf/ þtaMumif;udk jrwfpGmbk&m;&Sif Mum;odawmfrlí þodu©myk'fudk ynwfawmfrlonf/
64/ a,m ye bdu©K bdu©Kó ZmeH 'k|Kv H tmywåð y#dpäma',s? ygpdwåd,H/
a,mye bdu©K? tMuif&[ef;onf/ ZmeH? odvsuf/ bdu©Kó? &[ef;\/ 'k|Kv H? ½Hk&if;aom/ tmywåð? oHCm'dodof tmywfudk/ y#dpäma',s? zHk;vTrf;thH/ wóbdu©Kaem? xdk&[ef;tm;/ ygpdwåd,H? ygpdwftmywfonf/ a[mwd? jzpf\/
½kefY&if;Murf;wrf;aom tmywfrsm;rSm yg&mZdutmywfav;yg;ESifh oHCm'dodoftmywf q,fhoHk;yg;wdkYjzpf\/ odkY&mwGif þodu©myk'fÜ 'k|Kv t& oHCm'dodof tmywfudkom ,l&\/
þtmywfoifhaom &[ef;u 'kwd,&[ef;tm; ajymMum;vmvQif tMum;&[ef;wpfyg;yg;tm; ajymMu&rnf/ rajymbJzHkvTrf;xm;vQif ygpdwftmywfoifh\/
jrwfpGmbk&m;&Sif &mZN*dK[fjynf a0VK0efausmif;Ü oDwif;oHk;aeawmfrlpOf &mZN*dK[fNrdKUÜ wpfq,fhckepfa,mufaom (owå&o0*¾D) uav;wdkYonf upm;azmf oli,fcsif;rsm;jzpfMu\/ xdk owå&o0*¾D uav;wdkYwGif Oygvd[kac:aom uav;onf acgif;aqmifjzpf\/ tcgwpfyg;Ü rdbwdkYonf Oygvd\ aemifa&;twGuf pOf;pm;Mu\/ ]]igwdkY uG,fvGefvsif Oygvd wpfa,muf toufarG;0rf;ausmif; acsmifvnfatmif rnfodkYvkyf& ygrnfenf;/ pma&;twwfoifvsif vufanmif;vdrfhrnf? *Pef;ocFsm oifjyefvsifvnf; BuHpDpOf;pm; &vGef;í &ifbwfemvdrfhrnf? yef;wdrf twwfudk oifay; jyefvsifvnf; t½kyfawG wHqdyfawGudk vSnfhywfMunfh&zefrsm;í rsufpd rGJvdrfhrnf/ vlYavmurSm twwfynm jzifh toufarG;&jcif;onf qif;&J\/ &[ef;b0onfum; aumif;aom tusifhoDvudk usifhoHk;Mu&í aumif;aumif;pm; aumif;aumif;tdyfMu&onf/ igwdkY\om; Oygvdudk &[ef;jyKay;wmyJ taumif;qHk; jzpfvdrfhrnf}}[k wdkifyifMu\/
Oygvdonf ol\rdbwdkY wdkifyifoHudk Mum;í upm;azmfoli,fcsif;wdkYtm; ajymjy\/ oli,fcsif;rsm;u ]]oif &[ef;jyKvsif igwdkYvnf; &[ef;jyKrnf}}[k qdkí rdbwdkYxH toD;oD; jyefvnfcGifh awmif;Mu&m rdbrsm;u oabmwlcGifhjyKMuojzifh uav; q,fhckepfa,mufvHk; &[ef;jyKMuukef\/
xdk&[ef;i,fwdkYonf eHeufrdk;aomufcsdef tdyf&mrSxMuí qmavmif rGwfodyfMuojzifh ]],m*kay;Muyg? xrif;ay;Muyg? rkefYcJzG,f ay;Muyg}}[k awmif;í idk,dkMu\? ausmif;ay:Ü usifBuD;usifi,f pGefYMu\/
bk&m;&Sifonf uav;rsm; idkoHudk Mum;ojzifh nDawmftmeE´mtm; ac:,lar;jref;&m taMumif;pHkod&Sd&aomaMumifh &[ef;rsm;udk pnf;a0;apí ]]toufESpfq,frjynfholudk &[ef;cHray;&}}[k ynwfawmfrlonf/
65/ a,m ye bdu©K ZmeH ODe0Dowd0óH yk*¾vH OyorÜma',s? aom p yk*¾avm tEkyorÜaEém? aw p bdu©L *g&,Sm? £'H wo®ð ygpdwåd,H/
a,m ye bdu©K? tMuif&[ef;onf/ ZmeH? odvsuf/ ODe0Dowd0óH? y#doaE¨rSpí toufESpfq,frjynfhao;aom/ yk*¾vH? yk*¾dKvfudk/ OyorÜma',s? OyoZÑm,fjyKí yÍöif;cHay;tHh/ aom p yk*¾avm? xdkyÍöif;cHtyfaom yk*¾dKvfonfvnf;/ tEkyorÜaEém? yÍöif;rjzpf/ aw p bdu©L? yÍöif;cH&mwGifaom xdkum&u yk*¾dKvf wdkYudkvnf;/ *g&,Sm? uJh&JUtyfukef\/ wo®ð? xdkOyZÑm,f q&mÜ/ ygpdwåd,H? ygpdwftmywfonf/ a[mwd? jzpf\/
toufESpfq,fwG,fyHkrSm trd0rf;wGif y#doaE¨aeonfh &ufv trsm;udk xnfhoGif;a&wGuf&onf/ trd0rf;Ü udef;atmif;&onfhumvrSm wpfOD;ESifhwpfOD; rwlnDMuay/ tcsdKUrSm ckepfv? tcsdKU&Spfv? udk;v? q,fv ponfjzifh trsdK;rsdK;&SdMuaomaMumifh tenf;qHk;ckepfvudk,lí zGm;jrifNyD;onfrS q,fhudk;ESpfESifh ig;vjynfhvQif toufESpfq,f jynfhNyD;[kowfrSwfí &[ef;cHMu\/ rsm;aomtm;jzifh trd0rf;Ü udk;vaeonfudk,lí q,fhudk;ESpfESifh oHk;vjynfhvsif &[ef;cHMuonfvnf;&Sdonf/
þ0uf(bf)pdkufyHkpHudk BudKuf&m a&G;cs,f zwf½SLEdkdifygonf/
aESmufqHk; jyif;jcif;/ 2005ckESpf (6)v (29)&uf